หลังจากเราเรียนรู้กันไปสำหรับพื้นฐานในตอนที่ 1 แล้วในบทนี้เราจะมาเรียนพื้นฐานต่อไปคือ เกี่ยวกับตัวแปรและการประกาศ funciton บางคนอาจจะเคยได้ยิน บางคนได้ยินแล้วคำว่าตัวแปร ก็แขยงอยากวิ่งหนีแล้ว ใจเย็นๆมันไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดครับ ลองอ่านกันก่อนแล้วค่อยๆเปิดใจกัน
PHP variable ( ตัวแปร )
ผมจะพยายามสอนคำที่ใช้ในวงการเขียนโปรแกรมไปด้วยนะครับ ถ้าคุณอ่านแล้วก็พยายามอ่านให้ชินไปเลยครับ เอาล่ะเข้าเรื่องดีกว่า คืออย่างนี้เวลาที่เราจะเขียน program เราคงไม่ได้อยากจะแสดงแค่คำว่า hello world ออกมาทางหน้าจออย่างเดียว เหมือนที่เราทำในบทที่ 1 มันต้องมีการ รับค่า คำนวน แล้วก็ส่งค่าไปที่อื่น ในการเขียนโปรแกรมส่วนใหญ่มักเรียกว่า
input -> process -> output
เนื่องจากมีการ รับค่า แน่นอนครับโปรแกรมหรือเว็บไซต์ที่เราเขียนนั้นมันต้องมีหน้าให้กรอกข้อมูลต่างๆ ซึ่งมันจะส่งค่ามาให้ในโปรแกรมของเรา และโปรแกรมของเราต้องเอาค่าต่างๆเหล่านั้นไปใช้งานต่อ ซึ่งจำเป็นต้องมีอะไรซักอย่างมารับค่าพวกนั้นครับ เราเรียกตัวมารับว่า ตัวแปร ( variable ) นั่นเอง !!!!
โดยตัวแปรมีหลายชนิดแต่ก่อนจะไปรู้จักแต่ละชนิดเรามาดูวิธีประกาศตัวแปรหรือการใช้งานมันก่อนครับ วิธีประกาศตัวแปรก็ทำได้ง่ายๆคือเอาตัว “$” ไว้ข้างหน้า และจบด้วย semicolon (;) เสมอครับถ้าคุณไม่ใส่ code จะพังทันที ถามว่าทำไมต้องเขียนแบบนี้ มันเป็นข้อกำหนดแต่ละภาษาจะแตกต่างกันครับแต่ไม่มาก คล้ายๆกับเวลาคุณเรียนภาษาอังกฤษมันต้องมี ประธาน กริยา กรรม หรือตัวบอก tense ต่างๆทำนองนั้นแหละครับ เช่น
โดยหลักการตั้งชื่อก็จะมีสองอย่างที่ต้องระวังคือ อย่าไปตั้งชื่อพวกคำสงวน หมายถึงคำที่ใน ภาษานั้นๆเขาใช้ เช่น $_POST , $_SESSION แต่เอาจริงๆคือเราไม่นิยมตั้งชื่อแบบนี้อยู่ครับ เวลาตั้งชื่อตัวแปรนั้น เราจะตั้งชื่อตามสิ่งที่มันควรจะเป็นครับ เช่น อย่างตัวอย่างข้างบน ถ้ามันเป็นตัวแปรสำหรับ เรื่องทักทาย ก็ตั้งชื่อตัวแปรให้สื่อสารครับ เพราะว่าในโลกความเป็นจริงแล้วเราไม่ได้ทำงานคนเดียวถึงแม้จะทำงานคนเดียวแต่ เราจะกลับมาแก้ไขโค้ดพวกนี้ภายหลังเราจะได้รู้ว่ามันคืออะไร สื่อถึงอะไรใช้ทำอะไรครับ
หลายคนอาจจะเคยเห็นตัวอย่างในเน็ตว่าเขาจะตั้งชื่อตัวแปรเร็วๆ ถ้าเราเข้าใจมันก็อย่าลืมเปลี่ยนชื่อให้สื่อครับ ยกตัวอย่าง code จากเน็ตแบบไม่ดีนะครับ
โอเคหลังจากที่เราเข้าใจแหละว่ามันประกาศตัวแปรทำไมเพื่ออะไร คราวนี้เราไปรู้จักตัวแปรชนิดต่างๆกันเลยดีกว่าว่ามีอะไรให้เราใช้งานบ้างครับ
ไม่มีความสำเร็จใด ที่จะไม่ใช้ความพยายามและเวลา
มาถึงจุดแวะพักระหว่างบทความครับ พักกินน้ำดูหนังก่อนได้ ซัก 10 นาที
ชนิดของตัวแปร PHP มีอะไรบ้าง ?
จริงๆแล้วในภาษาโปรแกรมมิ่งอื่นๆนั้นจะค่อนข้าง strict type หรือเรียกว่า strong type หมายความว่า เราต้องกำหนดตัวแปรนั้นๆ มาตั้งแต่แรกว่าจะให้เป็น string ( คำหรือประโยค ) หรือ integer ( ตัวเลขจำนวนเต็ม ) แต่ในภาษา PHP นั้นดันเป็น Dynamic type หมายถึง ตัวแปรจะเปลี่ยนแปลงได้ ยกตัวอย่างเช่น
จะเห็นว่ามันอันตรายมาก ถ้าสมมติคุณต้องตรวจสอบค่าของ a ในอนาคตแล้วดันเปลี่ยนค่าซะงั้นแต่ถามว่า PHP มันเขียนแบบ strong type ได้ไหม คำตอบคือได้ครับ แต่ไว้คุณอาจจะต้องไปพัฒนาต่อจากสิ่งที่เรียนอีกทีครับ เพราะมันจะยากไปสำหรับคนหัด
String
ตัวแปรชนิดแรกที่จะพูดถึงคือตัวแปรชนิด string เป็นตัวแปรแบบรองรับตัวอักษรนั่นเอง ไม่ว่าจะเป็น คำ ประโยค หรือแค่ตัวอักษรเดียว เรียกว่าเป็นตัวแปรชนิด string หมดครับ โดยหลักการใช้งานตัวแปรชนิดนี้ก็คือการใช้ single qoute (‘) ตัว double qoute (“) ในการครอบทั้งสองฝั่งตามตัวอย่างด้านล่างเลย
ซึ่งแบบที่ 2 จะแตกต่างตอนเอาไปใช้งานนิดหน่อยโดยเราสามารถใส่ตัวแปรเข้าไประหว่างประโยคเลย เช่น
จะเห็นว่าผลลัพธ์คือ Hi! Tony welcome back แต่ถ้าสมมติคุณลองเปลี่ยนเป็น single quote ผลลัพธ์จะเป็น Hi! $myName welcome back จำง่ายๆว่าถ้าประโยคที่เราจะใช้งานไม่มีตัวแปรมาแทรก ใช้ single quote ครับถ้ามีก็ใช้ double quote ครับ
Integer
ตัวแปรชนิดต่อไปที่เราจะเรียนรู้คือตัวแปรแบบ ตัวเลขจำนวนเต็มนะครับ โดยส่วนใหญ่ตัวแปรชนิดนี้ทุกคนน่าจะเข้าใจอยู่แล้วว่าประกาศมาเผื่อใช้ในการคำนวนต่างๆครับ โดยข้อควรระวังนั้นต้องดูว่าตัวแปรที่เราเอาไปใช้งาน แต่ก่อนเราจะไปดูวิธีใช้งานที่ผิดพลาดๆบ่อยเรามาดูวิธีใช้งานแบบถุกต้องก่อนครับ
จะเห็นว่าตัวแปรชนิดนี้ก็คือการนำตัวแปร int ชนิดเดียวกันมากระทำด้วยเครื่องหมายต่างๆ อย่างตัวอย่างข้างบนนั้นคือ การ บวก ลบ คูณ หาร ซึ่งในความเป็นจริงนั้นมันสามารถคำนวนอะไรได้เยอะกว่านี้ครับ เช่น คำนวนค่า sin, cos , tan แบบนี้ก็ได้แต่ผมยังไม่พูดถึงจุดนี้แค่อยากให้คุณเรียนรู้ว่าตัวแปรชนิดนี้คืออะไรก่อนครับ
เอาล่ะ ! งั้นเรามาลองอะไรแปลกๆกันดูครับ ลองเอา code ด้านล่างนี้ไปเขียนดูครับ
จากตรงนี้ให้คุณทายเล่นๆว่า คำตอบจะออกมาเป็นอะไรครับ ? เป็น 35 หรือเปล่า ? หรือว่าเป็น ’35aaaa’ ? ระหว่างที่อ่านถึงจุดนี้ผมคิดว่าคุณมีคำตอบในใจแล้วแน่ๆ ผมจะเฉลยให้คุณดูครับ ……
ถ้าคุณใช้ PHP version ต่ำกว่า 7.1 มันจะให้ผลลัพธ์เป็น 35 ครับแต่ถ้าหากคุณใน version สูงกว่านั้นมันจะแจ้ง Error ครับซึ่งอันนี้ดีนะครับควรจะใช้ PHP version ใหม่ๆ แต่ไม่ต้องใหม่สุดก็ได้ ปัจจุบัน PHP เป็น version 8 ณ วันที่เขียนบทความครับ
ซึ่งหากเขียน PHP version เก่าๆ ณ วันที่เขียนบทความ hosting ยังมี version 5.6 อยู่ซึ่งควรตรวจสอบ hosting ด้วยว่า PHP ใน version อะไรเพื่อให้ code นั้นทำงานได้ถูกต้องมากขึ้นครับ
Float
พอเรารู้จักตัวแปรแบบ เลขจำนวนเต็ม เราก็ต้องมารู้จักเลข ทศนิยม ต่อครับนั่นคือ Float นั่นเอง ตัวแปรนี้จะใช้กันบ่อยๆคือ พวกราคา การคำนวนเงิน หรือพวกนน้ำหนัก พวกที่ต้องมี ทศนิยม ทั้งหลายโดยการเรียกใช้งานก็จะคล้ายๆกับ integer
Boolean
ตัวแปรชนิดต่อมาเป็นตัวแปรที่มีแค่ 2 ค่าเท่านั้นครับคือ true , false คล้ายๆกับสวิทช์ไฟ ปิดเปิดครับ โดยเรามักจะใช้ในกรณีเช็คค่า หรือตรวจสอบว่า ค่าไหนเป็น true ให้ทำอะไร หรือ false ต้องทำอะไร ซึ่งเราจะไปเรียนรู้เพิ่มเติมตอนที่เราเรียนเกี่ยวกับการเช็คเงื่อนไข พวก if else ครับ จะเขียนเป็นตัวเล็กหมดหรือตัวใหญ่ ได้หมดแต่ควรจะกำหนดกับทีมหรือถ้าเขียนคนเดียวก็เขียนให้เป็นแนวเดียวกันครับ
Array
เอาล่ะถึง Last Boss ของบทความนี้ซักที เตรียมใจไว้ได้เลย โดยตัวแปร Array หลายๆคนน่าจะได้เคยได้ยินคำนี้กันมาบ้างมันคืออะไร มันใช้งานยังไง แล้วทำไมคนนิยมใช้งานเจ้าตัวแปรนี้กันจังเราไปดูกันเลยครับ
ตัวแปร Array นั้นให้คุณนึกถึง ตะกร้าที่เราสามารถแบ่งเป็นช่องๆหลายๆช่องครับ สมมติว่าตะกร้าของเราชื่อว่า $words นะครับดูรูปด้านล่างเลยครับ
เป็นตัวแปรที่เก็บค่าได้หลายๆแบบ โดยเราจะเริ่มเก็บแต่ละตัวเข้าไปโดยจะเริ่มจะ index ที่ 0 สมมติว่าในภาพเราจะเริ่มนับจากซ้ายไปขวาและจากบนลงด้านล่างนะครับ แปลว่าตัวเริ่มต้นในตะกร้าของเราคือ ช่องสีแดงซ้ายบนนั่นเองครับ ที่เก็บค่าไว้ว่า “Hello” คราวนี้เรามาดูวิธีการประกาศตัวแปร Array กันครับ
'John Snow',
'jenny' => 'Jenifer Yen',
'ben' => 'Berry Riffer'
];
print_r($people);
echo $people['tony']; // ค่าที่แสดงออกหน้าจอคือ John Snow
?>การประกาศตัวแปรจริงๆแล้วมีอีกแบบแต่ผมคิดว่าคุณเรียนรู้วิธีประกาศแบบนี้ไปเลยเพราะว่ามันจะคล้ายๆกับ javascript และภาษาใหม่ๆในตอนนี้ การใช้ function print_r เราจะใช้สำหรับการแสดงผลของ array หรือพวก object ( ซึ่งตอนนี้คุณยังไม่เรียน object ไม่เป็นไรครับ ) ปกติผมใช้ function print_r ในการเช็คของใน array ครับ
จะสังเกตว่าที่ตัวแปร $people นั้นผมได้ทำการประกาศค่า key โดยปกติแล้วมันจะเป็นค่าตัวเลข 0,1,2,3 … ไปเรื่อยๆ ถ้าเราไม่ประกาศค่า key แต่บางครั้งเราต้องการตั้งค่า key เพื่อเอาไปใช้งานหรือเช็คค่าก็สามารถทำได้นะครับจะเห็นว่าเราก็สามารถเลือกพวกค่า key ต่างๆให้แสดงผลออกมาได้ทันทีครับถ้าเรารู้ว่า key นั้นชื่ออะไร
ส่วนการใช้งานจริงเราจะเรียนรู้การใช้งานในบทต่อไปครับ ไม่ต้องห่วง
หนทางหมื่นลี้ เริ่มต้นที่ก้าวแรก
จุดพักการอ่านในบทความครับ พักกินน้ำกินท่าก่อน 5 นาที
Function ( ฟังก์ชั่น )
ฟังก์ชั่นคืออะไร ? มันคือชุดคำสั่งที่มีการเขียนไว้เพื่อให้เรียกใช้งานซ้ำๆได้ ยกตัวอย่างเช่น สมมติเราต้องเขียนการ บวก เลข โดยต้องทำเป็นซ้ำๆเช่นคุณอาจจะต้องการบวกเลขซัก 3 รอบ แน่นอนคุณอาจจะคิดว่าก็น่าจะเขียนได้เช่น
แต่จะเห็นว่าการทำแบบนี้ถ้าสมมติว่าผมเปลี่ยนโจทย์จาก 3 เป็น 10 ครั้งละครับ คุณจะเขียนยังไง ? คุณก็ต้องประกาศตัวแปรเพิ่มเข้าไปอีก และมีบรรทัดของการ echo อีกไม่รู้กี่บรรทัดซึ่งมันเยอะมากๆ เราจึงไม่เขียนแบบนั้นและเริ่มมาสร้าง function กันเถอะครับ
อธิบาย code ด้านบนก่อนคืออย่างแรกการประกาศ function มีรูปแบบการประกาศแบบนี้ครับ
ถ้าสมมติ function ของเราไม่รับค่าก็ไม่ต้องส่ง $parameter เข้ามาครับ สามารถใส่แค่ () ได้เลยครับ คราวนี้คุณก็เริ่มเข้าใจแล้วว่าจริงๆแล้ว function ก็คือการสร้างชุดคำสั่งเก็บไว้เรียกใช้งาน เมื่อคุณต้องการทำอะไรซ้ำๆกันหรือสามารถปรับเปลี่ยนค่าต่างๆได้ โดยใน function ก็สามารถเรียก function อื่นๆได้อีกด้วยครับ
และส่วนใหญ่พวกภาษาโปรแกรมมิ่งนั้นจะมีชุดคำสั่งที่ภาษานั้นทำมาแล้วเพื่อให้เราเรียกใช้ ยกตัวอย่างพวก function echo หรือ print_r พวกนี้คือ function ในภาษา php ที่เขาเขียนไว้ให้คุณเรียกไว้แล้ว นั่นคือ จริงๆแล้วใน PHP ก็มีพวก function ให้คุณเรียกใช้ระดับหนึ่งแล้วคุณไม่ต้องสร้างเองทั้งหมดครับ
แต่ต่อมาคือเราจะรู้ได้ไงว่า function มีอะไรบ้างอันนี้ค่อยไปศึกษาเพิ่มเติมหรือรอในบทต่อๆไปผมจะสอนวิธีสร้างเว็บแล้วคุณจะเห็นภาพมากขึ้นครับ แต่ในบทนี้ผมแค่อยากให้คุณรู้จักว่า function มันคืออะไร แล้วทาง PHP นั้นก็มีเตรียมให้คุณเรียกใช้บ้างแล้วครับ
สรุป
ในบทความนี้คุณได้เรียนรู้แล้วว่าการเขียนโปรแกรมต้องมีขั้นตอน
input -> process -> output
และในบทความนี้คุณได้รู้เรื่องขั้นแรกแล้วสำหรับการรับค่า input ส่วนค่าจะโยนเข้ามาในโปรแกรมเราเดี๋ยวค่อยว่ากันต่อไปครับ เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับตัวแปรว่า
มันคือสิ่งที่ใช้ตอนเขียนโปรแกรมสำหรับการรับค่าเพื่อจะรองรับค่าต่างๆและวิธีการประกาศค่าการเช็คค่าของตัวแปรด้วย function echo, print_r
ในบทต่อไปเราจะเรียนรู้ว่าการเช็คค่าและเงื่อนไข ( if … else ) และการวนลูปแบบต่างๆ ( Loop )
กลับไปหน้าสารบัญ
https://oxygenyoyo.com/2021/01/18/index-getting-started-code-website/
